Medicatie

Eczeem en (voedsel)allergie kunnen op verschillende manieren worden behandeld. In overleg met een dermatoloog of allergoloog kan er worden gekeken welke behandeling het meest geschikt is voor je kindje. Er bestaan tal van producten voor de huid en tegen allergie. Op deze pagina volgt een selectie. Uiteraard bestaan er nog veel meer medicijnen, raadpleeg daarom altijd zelf een arts. Met deze tips kun je een arts hooguit een aanzetje geven, maar ieder mens is anders, dus ga er niet vanuit dat de genoemde medicatie op deze pagina te allen tijde geschikt is voor jouw kindje.

Zalven en crèmes

Vetzalf, zalf, crème en lotion zijn de verschillende benamingen voor smeersels, die aangeven hoe de verhouding is tussen water en vet. Vetzalf is de vetste variant en lotion het minst vet, die bevat juist het meeste water. Een eczeemhuid heeft van nature een andere samenstelling dan de normale huid en bevat minder vetstoffen waardoor deze droger is. Een eczeemhuid heeft daarom andere producten nodig dan de normale huid.

Een paar zalven op een rij:

Neutrale zalven bevatten geen medicijn of parfum. Ze mogen zowel in de actieve als de rustige fase van het eczeem worden gebruikt.
Waneer het eczeem actief is, gebruik je de neutrale zalf in combinatie met de zalf met geneesmiddel, bijvoorbeeld een hormoonzalf.

De neutralen zalven of crèmes zijn:

Cetomacrogol zalf/crème
Lanettezalf
Paraffinevaseline
Vaseline-lanette crème

Zalven waar medicijnen in zitten:

Corticosteroïden, oftewel, hormoonzalven. Ze onderdrukken het ontstekingsproces in de huid; ze gaan roodheid en jeuk tegen.

Veel mensen zijn vanwege de bijwerkingen angstig om hormoonzalf te gebruiken. Maar bij deskundig gebruik, geven hormoonzalven goede resultaten en weinig of geen bijwerkingen. Er bestaan vier verschillende sterkten in de hormoonzalven. Hoe hoger de sterkte, hoe sterker de werkzame bestanddelen in de zalf zijn. Uiteraard hebben de sterkste zalven de grootste kans op eventuele bijwerkingen. Raadpleeg daarom altijd een arts om te bepalen welke sterkte jouw kindje nodig heeft.

Lichte corticosteroïden, klasse 1:

Hydrocortisonacetaat is de lichtste corticosteroïdencrème en wordt vooral veel toegepast bij huidaandoeningen in het gelaat. De sterkte van andere corticosteroïden worden gerelateerd aan hydrocortison.

Vrij sterke corticosteroïden, klasse 2:

Er zijn verschillende klasse 2-corticosteroïden op de markt. Verreweg het meest gebruikt is triamcinolon.

Sterke corticosteroïden, klasse 3:

Ook van deze klasse corticosteroïden zijn verschillende middelen op de markt. De meest bekende zijn bethamethasonvaleraat en fluticason (bijvoorbeeld van Cutivate).
Andere bekende middelen uit deze klasse zijn mometason en desoximetason. Corticosteroïden uit deze groep worden vrijwel uitsluitend op de romp, armen en benen gebruikt en niet in het gezicht.

Zeer sterke corticosteroïden, klasse 4:

Voor de zeer hardnekkige huidaandoeningen die met ontsteking en jeuk gepaard gaan, kan (tijdelijk) een hormoonzalf uit de zwaarste klasse worden toegepast. De meest gebruikte is clobetasol (van bijvoorbeeld Dermovate).

Mogelijke bijwerkingen van hormoonzalven:

Dunner worden van de huid.
Sneller groeien van de haartjes.
De huid kan makkelijk scheuren (ook door atrofie).
Sneller ontwikkelen van blauwe plekken, als gevolg van de dunnere huid.
Op lange termijn kan het dikker worden van het gelaat, botbreuken en groeiremming (bij kinderen) veroorzaken. De groeiachterstand wordt overigens door het lichaam ingehaald na stoppen van de behandeling.
Het goed gebruiken van een hormoonzalf is van cruciaal belang. Volg altijd de instructie op van de arts. Een goed gebruik houdt in:
Bouw bij voldoende verbetering (vermindering van de roodheid in de huid, de huid moet weer gladder worden en jeuk moet duidelijk minder zijn geworden) geleidelijk af. Stop nooit zomaar in één keer!
Houd bij hoeveel zalf je smeert bij je kindje en hoe vaak. Dit kun je doen door het gebruik van een schema.

Als je geen hormoonzalf wilt gebruiken of het gevoel hebt dat je het te lang of te veel hebt gebruikt, zijn er ook zalven die anders werken dan hormoonzalven. Protopic en Elidel vormen bijvoorbeeld een goed alternatief.

Protopic is vergelijkbaar met klasse 2 hormoonzalf. Deze zalf werkt goed en geeft geen huidverdunning, maar onderdrukt wel de ontstekingsreactie van de huid net als een hormoonzalf.
Elidel is vergelijkbaar met klasse 1 hormoonzalf en onderdrukt ook de ontstekingsreactie van de huid, zonder de huid te verdunnen.

Nadeel van deze zalven zijn:

Het kindje mag er niet mee in de zon. (Zonnebank is ook uit den boze, maar daar gaan jonge kinderen toch niet onder.)
De eerste twee dagen is het heel erg branderig, maar daarna wordt de aangedane huid snel veel rustiger.

Antihistaminica

Antihistaminica onderdrukken allergische reacties zoals jeuk, tranende ogen, loopneus en eczeem. Ze blokkeren de werking van het lichaamseigen histamine. Histamine ligt in bepaalde cellen opgeslagen en komt vrij nadat het lichaam in contact is geweest met een allergeen. Antihistaminica zijn verkrijgbaar in druppels, tabletten of siroop. Bij ernstige jeukklachten veroorzaakt door allergie schrijft de arts de antihistaminica voor, maar ze hebben geen effect op eczeem zonder allergische oorsprong. Sommige kruiden hebben een antihistaminicumwerking, zoals bijvoorbeeld citroenmelisse.

Voorbeelden van antihistaminica:

Levocetirizine (bijvoorbeeld Xyzal)
Desloratadine (bijvoorbeeld Aerius)
Mizolastine (bijvoorbeeld Mizollen)
Fexofenadine (bijvoorbeeld Allergra of Telfast)

Bij ernstig of hardnekkig eczeem kan de arts je kindje tijdelijk sterkere medicatie voorschrijven, zoals prednison of ciclosporine. Dit is vaak in tabletvorm en werkt sneller dan smeren.
Voedselallergie is niet te genezen door medicijnen. Een werkelijk goede behandeling bestaat uit een perfecte eliminatie van de betreffende allergenen. Hier kan geen medicijn tegenop. Een dieet moet altijd en overal worden toegepast, zonder uitzondering. Dit geldt dus zowel thuis als bij anderen of op bijvoorbeeld school of crèche. Zorg daarom altijd voor medicatie en veilig eten voor onderweg. Hiermee voorkom je vervelende verrassingen.

Nog een paar handige tips:

Vette zalf kan in de zomer meer jeuk veroorzaken omdat er dan een broeireactie ontstaat. Gebruik lichtere zalven in dit seizoen.
Smeer altijd met de haarrichting mee, soms kan de zalf namelijk een ontsteking geven in de haarzakjes.
Behandel eerst de eczeemplekken met de hormoonzalf en laat deze goed intrekken. De aangedane huid pas na genezing met een neutrale zalf vet houden.
Bij het invetten van de huid altijd eerst de eczeemplekken met hormoonzalf insmeren en in laten trekken, daarna pas de rest van de huid invetten met gewone zalf.
Let goed op de houdbaarheidsdatum en bewaartemperatuur.
Was altijd goed je handen voor en na het gebruik van hormoonzalf.
Maak van het insmeren een plezierige gebeurtenis en betrek je kindje hierbij, door het zelf te laten smeren met een neutrale zalf.
Gebruik voor de hygiëne een spatel of lepeltje in het geval van een pot. Bij een tube is dit uiteraard niet nodig.